حبیب خبر- عبدالحمید گل افشان:

 گزارش های میدانی از بی‌میلی نوجوانان پایه نهم به رشته ریاضی حکایت دارد.

 دانش‌آموز پایه نهم چشم به راهروی تجربی‌ها دوخته‌است.

 دانش‌آموزان امروز در آستانه انتخاب رشته، از ریاضی گریزانند، گویا این رشته سخت و بی‌فایده است، درحالی که نخبگان جهانی ریاضی را موتور محرکه تمدن می‌دانند.

 دکتر "حسینی" رییس دانشگاه تهران با نگرانی می‌گوید: تنها ده تا پانزده درصد داوطلبان کنکور به علوم پایه رو می‌آورند. این آمار زنگ خطری برای آینده علمی ایران است. کشوری که روزی خوارزمی‌اش بنیانگذار جبر جهان بود امروز فرزندانش از معادلات می‌هراسند!

 **چرا ریاضی در حاشیه؟ 

 *آینده‌ای مبهم در پس فرمول‌ها 

 "مینا اعتمادنیا" استاد ریاضی دانشگاه آزاد، دردناک ترین عامل را نبود تضمین شغلی می‌داند و می گوید: دانشجویان ممتاز دکتری ریاضی گاه با دستمزدی ناچیز زندگی می‌کنند. در مقابل رشته پزشکی از همان دانشکده دریچه اشتغال می‌گشاید.

 *روش‌های خشک و کهنه آموزشی 

 در بسیاری از مدارس معلمان ریاضی را به مجموعه‌ای از فرمول‌های بی‌جان تبدیل می‌کنند!

 "پرویز شهریاری" ریاضیدان فقید هشدار می‌دهد: ریاضیات نباید بازی با شکل‌ها باشد بلکه ابزار شناخت جهان است ولی کلاس‌های ما از این نگاه ژرف خالی‌اند!

 *فشار اجتماعی برای پزشک‌شدن 

 خانواده‌ها فریاد می‌زنند دخترم پزشک شود و پسرم دندان‌پزشک. حتا اگر استعداد ریاضی داشته باشد فرهنگ جامعه پزشکی را تاج‌سر موفقیت می‌داند و مهندسی را مسیری پرخطر.

 چرا تلویزیون ما چهره‌هایی مانند مریم میرزاخانی را معرفی نمی‌کند؟ چرا از افتخارات ریاضی ایران در المپیادها نمی‌گوید؟

رسانه تصویری از ریاضیدانان به‌عنوان افراد منزوی ترسین می کند! غافل از اینکه امروز سلطان‌های فناوری جهان ریاضی‌خوانده‌اند.

**آموزش و پرورش در میانه میدان

*کیفیت آموزش ریاضی در مدارس رو به ناپدید شدن است 

بر اساس"آزمون تیمز" دانش‌آموزان ایرانی در ریاضیات نمره‌ای نزدیک به ۴۴۰ از ۱۰۰۰ کسب کرده‌اند. این عدد از میانگین جهانی پایین‌تر است.

بسیاری از معلمان ریاضی رشته‌های نامرتبط خوانده‌اند. "اعتمادنیا" استاد دانشگاه تأکید می‌کند: معلمی که مهندسی برق خوانده، چگونه می‌تواند شیمی تدریس کند؟!

پرویز شهریاری در کتابش فریاد می‌زند: ریاضیات موجودی زنده است که با جهان واقعی پیوند دارد. ولی سیستم آموزشی ما این موجود زنده را به جسدی بی‌جان تبدیل کرده است!

*توفان تجربی‌ها 

آمارها گواهی می‌دهند: سیل دانش‌آموزان به سمت رشته تجربی سرازیر شده است.

در کنکور ۱۴۰۴ نزدیک به نیمی از داوطلبان در گروه تجربی ثبت‌نام کرده‌اند. این هجوم تنها برای پزشکی نیست حتا رشته‌های پیراپزشکی هم از ریاضی پرطرفدارترند.

*کاهش مهندسان یعنی وابستگی فناورانه! 

اگر امروز رشته ریاضی نجات نیابد فردا صنایع ما از داروسازی تا نفت به خارجی‌ها وابسته می‌شود. رییس دانشگاه تهران هشدار می‌دهد: همه تحولات علمی جهان ریشه در علوم پایه دارد.

*هوش مصنوعی فرصتی طلایی 

اکنون که جهان به‌پا خاسته تا عصر هوش مصنوعی را جشن بگیرد، ریاضیات بار دیگر ابرقهرمان می‌شود.

پایه‌های یادگیری ماشین و داده‌کاوی بر ریاضیات بنا شده است. "اعتمادنیا" امیدوار است این موج جدید جوانان را به ریاضی بازگرداند.

**راه نجات 

*تضمین شغلی نخبگان ریاضی 

"اعتمادنیا" پیشنهاد می‌کند: مانند دانشگاه فرهنگیان به دانشجویان ریاضی از ابتدا حقوق داده شود تا با خیال آسوده تحصیل کنند.

*بازنگری در شیوه‌های آموزشی 

باید ریاضی را از خشکی درآورد و رقص اعداد را به نوجوانان نشان داد. همان‌گونه که شهریاری ریاضیات را شعر منطق می‌دانست.

*الگوسازی رسانه‌ای

تلویزیون باید چهره‌های موفق ریاضی ایران را به‌تصویر بکشد از میرزاخانی‌ها بگوید از دانشمندانی که صنعت نفت را متحول کردند.

*پیوند ریاضی با زندگی 

نوجوان امروز باید بداند ریاضی تنها برای محاسبه سود بانکی نیست، این علم در طراحی اپلیکیشن‌های محبوب در ساخت بازی‌های رایانه‌ای در پیش‌بینی بازار بورس جاری است.

 ریاضی ستون فقرات توسعه است اگر این ستون سست شود پیکره پیشرفت ایران می‌لرزد. روزی که دانش‌آموز پایه نهم با اشتیاق بگوید: ریاضی‌فیزیک می‌خوانم آن روز می‌توان امید داشت که آینده ایران در افق دانش می‌درخشد.

اگر امروز اقدام نکنیم فردا درجنگ اقتصادی جهان اسلحه ای جزوابستگی نخواهیم داشت.

آینده ایران درگروی انتخاب های امروز پایه نهمی هاست.

به باور نگارنده درمان این بحران در۳ محور ممکن است:

*بازسازی تصویر ریاضی در رسانه ها

تحول آموزشی با جایگزینی روش های خلاقانه به جای تکرار خشک فرمول ها.

تضمین شغلی فوری برای نخبگان ریاضی.

گزارش از: عبدالحمید گل افشان