مناطق آزاد تجاری- صنعتی یا مناطق پردازش صادرات اگر به درستی و در چارچوب استراتژی توسعه ملی مدیریت شوند می توانند جایگاه کشور را ارتقا دهند.این مناطق می توانند با جذب سرمایه گذار خارجی، تقویت صنعت توریسم، کسب درآمدهای ارزی برای کشور، عبور از بازارهای ملی به بازارهای جهانی و بین المللی، انتقال فن آوری، ایجاد فرصت های شغلی، تکیه بر اقتصاد رقابتی و ... شرایط توسعه کشور را فراهم کنند.

مناطق آزاد در همه جای دنیا راهی میانبر برای توسعه یافتگی هستند. در ایران نیز برای عبور مناطق مرزی و توسعه نیافته از محرومیت، این استراتژی طراحی شده است.

شاخص های توسعه اقتصادی در ایران نشان می دهد استان های مرزی و توسعه نیافته، نسبت به مناطق مرکزی کشور هم از نابرابری در  سرمایه گذاری رنج می برند و هم،  دولت ها توجه کمتری به آن ها می کنند. قطعاً خوزستان نیز به عنوان یک استان توسعه نیافته مرزی که هم اسیر بی توجهی دولت ها شده و هم با نابرابری در امر سرمایه گذاری مواجه است می تواند در سایه ایجاد منطقه آزاد طریق الحسین (ع)از اهواز - حمیدیه - چذابه تا حدودی از شرایط بغرنج کنونی فاصله بگیرد. چون یکی از مهم ترین ابزارهای جذب سرمایه و حرکت در مسیر توسعه ایجاد مناطق آزاد است البته اگر به درستی مدیریت شود و از همین آغاز مسیرها و منافذ انحراف از شرایط و ضوابط مناطق آزاد در آن مسدود شود.

مهم ترین آسیب هایی که باعث شده است تا برخی از مناطق آزاد کشور برعکس اهداف خود که توسعه صادرات و جذب سرمایه گذاری است اقدام به واردات کالاهای ساخته شده از خارج نمایند و موفق به جذب سرمایه گذار نشوند مکان یابی غیر استاندارد و سیاسی،ضعف امکانات زیربنایی، قاچاق کالا و مدیریت سیاسی،غیر تخصصی و مبتنی بر رانت بوده است.

با توجه به این که منطقه آزاد طریق الحسین (ع) اهواز - حمیدیه - چذابه از نظر مکان یابی واجد  استاندارهای لازم است لذا باید بعد از عبور موفقیت آمیز آن از فیلترهای قانونی به دنبال مدیریت سه آسیب بعدی بود و از تبدیل شدن آن به آنتی تز توسعه جلوگیری کرد.

هر چند هنوز منطقه آزاد طریق الحسین (ع) اهواز- حمیدبه- چذابه بعنوان مطالبه بحق مردم محروم شهرستان های اهواز، حمیدیه و دشت ازادگان است؛ اما انتظار می رود نمایندگان استان برای تصویب وپیگیری  نهایی آن، زمان و تلاش بیشتری صرف کنند و صرفا به تلاش نماینده های سایر استان ها بسنده نکنند.

 اگر فهم صحیحی از داشته های استان داشته باشیم می توان امیدوار بود که خوزستان بتواند به واسطه استعدادها و ذخایر طبیعی، قابلیت بالای نیروی انسانی و همجواری با کشور عراق دروازه های سیاسی و اقتصادی مدیترانه را به روی ایران بگشاید.

دکتر حسن سلیمانی