حبیب خبر- دکتر حسن دادخواه:

 اگرچه حتا گزارش های تصویری و فیلم های مستند را امروزه و با وجود تکنیک های فنی می توان تقلبی ساخت و دستکاری کرد و از این رو قابل اعتماد قطعی نیستند ولی به هر حال، می تواند منشأ آگاهی بر واقعیت های غیر قابل انکاری باشد.

 این را هم می توان درک نمود که فاتحان همه سرزمین ها در سراسر تاریخ، بخصوص در رده های پایین آنان، خشونت هایی را نسبت به شکست‌خوردگان از خویش نشان داده اند که با نیات فرماندهان عالی همخوانی نداشته است.

 گزارش های مصور و کلیپ هایی که این روزها در شبکه های مجازی در باب رفتار دسته هایی از فاتحان دمشق منتشر شده است، هم نشان دهنده رعایت احترام آنان به مزار و مرقد شخصیت های مذهبی است و هم نشان دهنده خشونت‌ورزی آنان نسبت به عوامل و وابستگانِ رژیم پیشین در سوریه و اعضای خاندان اسد است.

این رفتارهای تند و ناصواب را تا حدودی می توان در نخستین روزهای فتح، به حساب احساسات و روحیه حماسی فاتحان جوان و بی نظمی های متعارف در جنگ های چریکی و واکنشی به سال‌ها درد و رنج فاتحان گذاشت ولی ادامه آن با استقرار آرامش به هیچ وجه در جهان امروز قابل قبول نیست و رعایت پروتکل های دوران جنگ و نوع رفتار با اسیران لازم الاجراست. بهترین اقدام، سپردن آنان به دادگاه های صالحه و تنبیه در حد کیفرهای موجود در قوانین است.

از آنجا که هم دمشق و سوریه و هم فاتحان کنونی آن، به هر حال از سرزمین های وابسته به جهان و تاریخ اسلام و از باورمندان به فرقه های وابسته به اسلام هستند، استفاده از تجارب ارزشمند یکدیگر در این گونه کشورگشایی ها و در نخستین روزهای پیروزی ها، می تواند برای همه طرف ها سودمند و چهره مثبتی را از کلیت مسلمانان به سراسر جهان مخابره کند!

با وجودی که هیچ واقعه و رخداد تاریخی را بطور دقیق و همه جانبه نمی توان با یکدیگر مقایسه نمود، با این وجود بهره گیری فاتحان دمشق از تجربه های پیروزمندان در انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ در ایران می تواند به شرح زیر برای آنان مفید و سودمند باشد!

۱ـ از تخریب سازه ها و اماکن وابسته به حکومت پیشین که با هزینه های عمومی وابسته به مردم ساخته شده است، پرهیز شود تا چندی بعد مجبور نشوید همان سازه ها و اموال را دوباره با بودجه های متعلق به مردم، بسازید و تامین نمایید!

۲ـ شتاب و واکنش های حماسی روزهای نخستین فتح، موجب بیرون شدن شما از رأفت موجود در قوانین غافل نکند. تا آنجا که بتوانید از اعدام های خیابانی و سریع و بدون رعایت آئین کیفری خودداری کنید.

۳ـ تندروی های کور و احساسات تند و گذرا موجب آزار و اذیت رساندن به مردم بی گناه و قضاوت های ظاهری در باب نوع وابستگی آنان و جرم انگاری های سلیقه‌ای نسبت به دولتیان نشود!

۴ـ احترام به باورمندان وابسته به فرقه های مذهبی و ادیان و نحله های فکری و فلسفی را بر خود واجب و لازم بدانید. آنان به هر حال، شهروندان و هم‌میهنان شما هستند. انقلابات و پیروزی های سیاسی نباید موجب چند دستگیر میان مردم آن سرزمین شود!

۵ـ از دانشگاه ها و مراکز آموزشی حفاظت کنید و مانع از تخریب و سرقت اموال در مراکز تحقیقاتی شوید. نظام آموزشی و سیستم های مدیریتی ادارات و نظامات کنونی را تا وضع قوانین تازه و فرآیندهای نو، بر هم نزنید و از تعطیلی دراز مدت رسانه ها و دانشگاه ها پرهیز کنید.

۶- حقوق اقلیت‌های مذهبی، اقلیت های سیاسی، سرمایه داران مالی و تولیدکنندگان و بازرگانان و ابزارمندان و متخصصان در حرفه های مختلف را هر چند از حامیان و هواداران نظام سیاسی پیشین باشند، رعایت نمایید و از تصاحب و مصادره ناعادلانه و ناصواب سرمایه های آنان به بهانه های واهی و غیرشرعی خودداری شود.

۷- پس از آرام شدن بحران و روزهای اضطراری و به دور از احساسات داغ و پافشاری‌های کور بر باورهای سیاسی دوران گذار، پیش نویس قوانین بالادستی و عادی را با نظر اندیشمندان رشته حقوق و علوم سیاسی بی طرف و کارآزموده و بدون شتابزدگی، طراحی کنید و برای تصویب به رای مستقیم و همه پرسی از مردم بگذارید.

۸- پیروزی ها را به دامان طبقه و صنف و گروه خاصی حتی نظامیان و رزمندگان و چریک های فاتح نریزید. قدرت را عادلانه میان حاکمان مسوول و مردم تقسیم کنید تا هر مقامی که با رای مردم انتخاب شده است با رای مردم نیز بشود به دوران عهده داری او پایان داد. همه را به اندازه حق و وظیفه و مسوولیتی که به او می سپارید، پاسخگو و قابل نظارت و حسابرسی کنید!