حبیب خبر- عبدالحمید گل‌افشان:

 اگر اندکی پای صحبت معلمان، مدیران و حتا دانش‌آموزان بنشینیم، روایتی واحد و تکرارشونده پیش چشم مان گشوده می‌شود؛ روایتی از فرسودگی، بی‌رمقی و روزمرگی.

 کلاس‌هایی که باید کانون جوششِ پرسش و کشف باشند، امروز بیش از هر چیز شبیه سالن‌های انتظارند؛ جایی که نگاه‌ها بیش از تخته درس، به عقربه‌های ساعت دوخته شده است تا مگر زنگ پایان کلاس نجات‌بخش شود.

 در چنین فضایی نه شوری از آموختن پیداست و نه لبخندی بر سیمای مربیانی که خود در گرداب مشکلات، خسته‌دل و فرسوده گام برمی‌دارند. این چهره، تصویر واقعی بسیاری از مدارس ماست؛ نظامی که روزگاری پرچمدار خرد، اخلاق و دانایی بود، اما امروز گرفتار چالش‌هایی شده که گریز از آن جز با تحولی بنیادین ممکن نیست.

 آموزگاری که خود در بحران است

 بی‌انگیزگی زنجیری‌ست که نه تنها پای دانش‌آموز را می‌بندد، بلکه دستان معلم و مدیر را نیز در تمامی مقاطع تحصیلی در بند می‌گیرد.

 معلمی که دغدغه نان و آینده دارد، چگونه می‌تواند چراغِ راه نسل فردا باشد؟

 مدیری که در پیچ‌وخم بروکراسی فرسوده شده، کی فرصت و توان نوآوری می‌یابد تا مدرسه را جان تازه‌ای ببخشد؟

 این فرسودگی، حاصل طبیعی سیستمی‌ست که شأن معلم را از «پرورش‌دهندۀ جان‌ها» به «مجری دستورالعمل‌ها» تقلیل داده است.

 دانش‌آموزی که مدرسه را دوست ندارد

در نقطۀ مقابل، دانش‌آموزی ایستاده است که هر صبح با اکراه پا به مدرسه می‌گذارد.

کتاب‌ها برایش جذاب نیستند، محتوای درسی پاسخی برای پرسش‌های ذهن بی‌قرارش ندارد و در هنرستان‌ها نیز مهارت‌ها اغلب با واقعیت بازار کار بیگانه‌اند.

برای او مدرسه نه میدان رشد، که گذرگاهی اجباری‌ست که باید هر طور هست از آن عبور کند.

کتاب‌های درسی؛ مساله از کجاست؟

کم‌رمق و بی‌روح:

خشکی در طراحی، نبود مثال‌های ملموس و بیان رسمی، کتاب‌ها را به متنی سنگین و خسته‌کننده بدل کرده است.

محتوای کهنه:

بخش بزرگی از مطالب با نیازهای واقعی زندگی امروز بی‌پیوند است؛ دانشی که آموخته می‌شود، اما کاربست ندارد.

حجم نامتوازن:

انبوه مطالب، معلم را به سمت تدریس شتاب‌زده و مبتنی بر به خاطر سپردن می‌کشاند و فرصت تفکر را از دانش‌آموز می‌گیرد.

به باور نگارنده، نظام آموزشی کشور در آستانۀ بحرانی عمیق و واقعی ایستاده است؛ بحرانی که علاج آن تنها در تغییر نگاه، نوسازی محتوا و بازشناسی جایگاه معلم و دانش‌آموز نهفته است.

اما این تحول، بی‌عزم و ارادۀ سیاست‌گذاران و متولیان آموزش محقق نخواهد شد.

اگر امروز دست به کار نشویم، فردا شاید بسیار دیر باشد.