حبیب خبر- هوشمند هوشیارزاده:

تالاب شادگان، یکی از ارزشمندترین زیست‌بوم‌های ایران، در سال‌های اخیر با بحران‌های جدی مواجه بوده است. عملکرد "محمدجواد اشرفی" مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان و تیم تخصصی استان نشان می‌دهد که حتا در شرایط دشوار هم می‌توان راه احیا و مدیریت پایدار تالاب‌ها را هموار کرد.

تالاب شادگان- تالابی بین‌المللی و حیاتی برای خوزستان- در سال‌های اخیر با چالش‌های جدی مواجه بوده؛ از کاهش شدید ورودی آب تا تهدیدهای ناشی از استفاده نامناسب منابع طبیعی. با این حال، عملکرد مدیرکل محیط زیست خوزستان و تیم تخصصی استان نشان می‌دهد که حتا در شرایط دشوار هم می‌توان راه احیا و مدیریت پایدار تالاب‌ها را هموار کرد.

یکی از نکته های برجسته این مدیریت، تکیه بر دانش بومی جوامع محلی است. مردم شادگان از کشاورزی و دامداری تا بهره‌برداری از علوفه طبیعی و پرورش ماهی، تجربه‌ای عمیق و ارزشمند در هماهنگی با طبیعت دارند.

مدیرکل خوزستان با شناخت ژرف‌ این ظرفیت‌ها، بستر مناسبی برای استفاده پایدار از آن‌ها فراهم کرده و نشان داده که بهره‌گیری از دانش بومی، نه تنها مکمل تخصص علمی است، بلکه عامل اصلی موفقیت در احیای تالاب‌هاست.

در کنار این، کارهای ملموس و موفقیت‌آمیز مانند احیای ۲۵۳ هکتار از اراضی خشک‌شده با بودجه‌ای کمتر از دو میلیارد تومان، نمونه‌ای روشن از توانایی برنامه‌ریزی دقیق و مدیریت هوشمند استان است. این دستاورد نشان می‌دهد که حتا با محدودیت منابع، می‌توان نتایج پایدار و کارساز به دست آورد، اگر مدیریت با دانش، انگیزه و پشتکار همراه باشد.

بحران کمبود آب تالاب شادگان، که نیاز آبی آن حدود ۲۰ مترمکعب در ثانیه است ولی کمتر از پنج مترمکعب دریافت می‌کند، آزمونی جدی برای مدیریت محیط زیست خوزستان به شمار می‌رود.

در این شرایط، توانایی تیم خوزستانی در بهینه‌سازی منابع موجود و طراحی برنامه‌های هوشمندانه، اهمیت و اثرگذاری کارهای مدیریتی را بیش از پیش آشکار می‌کند.

یکی دیگر از ویژگی‌های درست این مدیریت، تمرکز بر مشارکت فعال ذی‌نفعان محلی و کارشناسان است. برخلاف رویکردهای سنتی که تصمیم های تالابی را از مرکز به استان تحمیل می‌کرد، مدیریت خوزستان با همکاری جوامع محلی و سازمان‌های درپیوند، فرآیند تصمیم‌گیری را به یک روند مشارکتی تبدیل کرده است. این روش نه تنها کارآمدی را افزایش می‌دهد، بلکه اعتماد و همکاری مردم را نیز جلب می‌کند و در نهایت، نتیجه‌ای پایدار برای تالاب به همراه دارد.

مدیرکل محیط زیست خوزستان با تاکید بر اینکه تالاب شادگان تنها یک ذخیره‌گاه طبیعی نیست بلکه موتور محرک توسعه اقتصادی و اجتماعی جوامع محلی است، نشان داده که مدیریت محیط زیست می‌تواند با نگاه توسعه‌محور و پایدار، هم حفاظت از طبیعت را تضمین کند و هم فرصت‌های معیشتی و اقتصادی برای مردم ایجاد کند.

این ترکیب دانش بومی، تخصص علمی و مدیریت مشارکتی، الگویی است که می‌تواند شادگان را نه تنها زنده نگه دارد، بلکه به یک نمونه موفق مدیریت تالاب در سطح ملی و بین‌المللی تبدیل کند.

در مجموع، شادگان امروز آزمونی برای کارآمدی و تخصص مدیریتی خوزستان است. دستاوردهای اخیر و رویکردهای نوین مدیریت، نشان می‌دهد که با دانش، انگیزه، پشتکار و برنامه‌ریزی دقیق، حتا بحران‌های جدی زیست‌محیطی نیز می‌توانند به فرصت‌هایی برای احیا و توسعه پایدار تبدیل شوند. عملکرد "اشرفی" و تیم خوزستانی، نمونه‌ای روشن از اینکه مدیریت محیط زیست با ترکیب تخصص و بومی‌نگری می‌تواند تأثیر راستین و بسودنی داشته باشد.